Sürdürülebilirlik Endeksi

Sürdürülebilirlik Endeksi

Türkiye’de ve özellikle Borsa İstanbul şirketleri arasında sürdürülebilirlik konusundaki anlayış, bilgi ve uygulamaların artması amacıyla Borsa İstanbul’da işlem gören ve kurumsal sürdürülebilirlik performansları üst seviyede olan şirketlerin paylarının yer alacağı BIST Sürdürülebilirlik Endeksi oluşturulmuştur.

Bilindiği gibi Kurumsal Sürdürülebilirlik, şirketlerde uzun vadeli değer yaratmak amacıyla, ekonomik, çevresel ve sosyal faktörlerin kurumsal yönetim ilkeleri ile birlikte şirket faaliyetlerine ve karar mekanizmalarına uyarlanması ve bu konulardan kaynaklanabilecek risklerin yönetilmesidir.

Borsaların çevresel, sosyal, kurumsal yönetim konularındaki risklerine ilişkin politika oluşturmaları sürecinde şirketlere yol gösteren ve şirketlerin sürdürülebilirlik politikalarına ilişkin bilgiyi de sorumlu yatırımcılara ileten bir platform oluşturmak gibi çok önemli bir misyona sahip olduğu düşüncesinden hareketle 2014 yılından bu yana BIST Sürdürülebilirlik Endeksi hesaplanmaktadır. 2021 yılı değerlemelerinden itibaren, BIST Sürdürülebilirlik Endeksi’nde yer alacak şirketlerin belirlenmesinde Borsa İstanbul ile Refinitiv Enformasyon Limited Şirketi (“Refinitiv”) arasında yapılan anlaşma kapsamında Refinitiv’in sürdürülebilirlik değerleme sonuçları kullanılmaktadır. Değerlemelerde sadece “kamuya açık” bilgiler dikkate alınmakta ve Endeks kapsamında alınan değerleme hizmetinin maliyetleri Borsa İstanbul tarafından karşılanmaktadır.

BIST Sürdürülebilirlik Endeksi 4 Kasım 2014 tarihinden itibaren XUSRD koduyla fiyat ve getiri olarak hesaplanmaya ve yayınlanmaya başlanmıştır. Endeksin başlangıç değeri, BIST 30 fiyat endeksinin 03.11.2014 tarihli İkinci Seans kapanış değeri olan 98.020,09’dur. Endekste bir payın ağırlığı %15 ile sınırlandırılmıştır.

BIST Sürdürülebilirlik Endeksi için Ocak-Mart, Nisan- Haziran, Temmuz-Eylül,-Ekim-Aralık olmak üzere yılda 4 endeks dönemi bulunmaktadır. 2014 yılında BIST 30 endeksinde yer alan şirketlerin değerlemeye alınmasıyla başlayan endeks için, 2021 yılı itibariyle, Yıldız Pazar’da işlem gören veya BIST Sürdürülebilirlik Endeksi’inde yer alan şirketlerden gönüllü olanlar değerlemeye alınmaktadır.

BIST Sürdürülebilirlik Endeksinde yer alabilmek için şirketlerin aşağıdaki koşulların üçünü de sağlaması beklenmektedir:

  • Genel Sürdürülebilirlik Notu 50 veya üzerinde olmalıdır.
  • Her bir ana başlık notu 40 veya üzerinde olmalıdır.
  • Kategori notlarından en az 8’i 26 veya üzerinde olmalıdır.

Refinitiv’in sürdürülebilirlik değerleme metodolojisine https://www.refinitiv.com/en/sustainable-finance/esg-scores#methodology, çevrimiçi eğitimlere https://training.refinitiv.com/videoplayer/videos/24121 ve bilgilendirici diğer dokümanlara https://www.refinitiv.com/en/financial-data/company-data/esg-data linklerinden erişilebilmektedir.

BIST Sürdürülebilirlik Endeksi kurallarını da içeren, “Piyasa Değeri Ağırlıklı Pay Endeksleri Temel Kuralları"na ulaşmak için tıklayınız.

BIST Sürdürülebilirlik Endeksi değerlemeleri hakkında Sıkça Sorulan Sorular için tıklayınız.

BIST Sürdürülebilirlik Endeksi (XUSRD) kapsamında  yer alan paylar için tıklayınız.

Endeksten Beklenen Katkılar

Endeksin hesaplanmaya başlanmasıyla kurumsal risklerini ve fırsatlarını etkin bir şekilde yöneten şirketlere rekabet avantajı sağlanırken, şirketlere sermaye çekmek ve finansman sağlamak amacıyla üzerine yeni yatırım ürünleri geliştirilebilen bir endeks ortaya çıkmış olmaktadır.

Endeks, şirketlerin, küresel ısınma, doğal kaynakların tükenmesi, su kaynaklarının azalması, sağlık, güvenlik, istihdam gibi Türkiye ve dünya için önemli olan sürdürülebilirliğe ilişkin meselelere nasıl yaklaştıklarını ortaya koymakta, yaptıkları faaliyetlerin ve aldıkları kararların bağımsız bir gözle değerlendirilmesini ve bir anlamda tescil edilmesini sağlamaktadır.

Endeks, şirketlere kurumsal sürdürülebilirlik performanslarını yerel ve küresel anlamda karşılaştırma imkanı vermektedir. Endeks ile ayrıca iyileştirme yapmak ve yeni hedefler belirlemek için bir performans değerlendirme aracı sunulmuş olup  kurumsal şeffaflık ve hesap verebilirlikleri ile sürdürülebilirlik konularına ilişkin risk yönetim becerilerini geliştirme imkanı sağlanmış olmaktadır. Bunun da şirketler için bir rekabet fırsatı yaratacağı, endekse alınan şirketlerin kamuoyu nezdinde bilinirliklerinin ve itibarlarının artacağı düşünülmektedir.

Endeks, yatırımcılar için sürdürülebilirlik ve kurumsal sosyal sorumluluk ilkelerini benimseyen şirketleri ayırt edip bu şirketlere yatırım yapmalarını sağlayacak bir araç,  varlık yöneticileri için sürdürülebilirlik ilkelerine dayalı fonlar, borsa yatırım fonları ve yapılandırılmış ürünler gibi çeşitli finansal ürünler çıkarmaları için bir gösterge sunmaktadır.

Günümüzde sorumlu yatırımların büyük bir kısmı kurumsal yatırımcılar tarafından gerçekleştirilmektedir. Sürdürülebilirlik endeksi bu alanda yatırım yapan fonların kurulmasını teşvik edecek, endekse dahil olan şirketlerin bu tür fonlardan pay almasını kolaylaştıracaktır.