Pay Piyasası (PP)

Pay Piyasası (PP) nedir?
Pay Piyasası; payların, yeni pay alma haklarının , borsa yatırım fonlarının, varantların, sertifikaların,sahipliğe dayalı kira sertifikalarının,gayrimenkul sertifikalarının, gayrimenkul yatırım fonlarının ile girişim sermayesi yatırım fonlarının katılma paylarının Borsa İstanbul bünyesinde işlem gördüğü piyasadır.
Yatırımcılar PP 'de alım satım işlemlerini nasıl gerçekleştirirler?
PP pazarlarında alım satım işlemleri, bu faaliyet konusunda SPK’dan yetki belgesi, Borsa İstanbul’dan Borsa Üyelik Belgesi almış olan Borsa İstanbul üyesi yatırım kuruluşları tarafından yapılabilmektedir. Yatırımcılar, Borsa İstanbul 'da bizzat alım-satım yapamazlar. Borsada sermaye piyasası aracı alıp satmak isteyenler bu isteklerini Borsa üyelerine alım veya satım emirleriyle iletirler. Borsa üyeleri müşterilerinden alım-satım emirlerini yazılı veya sözlü olarak, telefon ve benzeri iletişim araçları ile veya internet ve diğer elektronik ortamlar kanalıyla kabul edebilirler.
Menkul kıymetlerin PP’de işlem görme yöntemleri nelerdir?
- Payların PP'de işlem görme yöntemleri aşağıda yer almaktadır: a) Sürekli İşlem, b) Tek Fiyat (Açılış ve Kapanış Seansı, Kapanış Fiyatından İşlemler) Özel Uygulamalar: Piyasa Yapıcılık (Piyasa Yapıcılı Sürekli İşlem Yöntemi)
Açılış Seansı ve Açılış Fiyatı nedir?
Belirli bir zaman dilimi boyunca emirlerin herhangi bir eşleşme yapılmaksızın Alım-Satım Sistemi’ne kabul edildiği ve bu süre sonunda en yüksek miktarda işlemin gerçekleşmesini sağlayan tek bir fiyat seviyesinin (Açılış Fiyatı) hesaplanarak, tüm işlemlerin bu fiyat seviyesinden gerçekleştirildiği tek fiyat yöntemiyle çalışan özel bir seans uygulamasıdır
Sürekli İşlem Yöntemi nedir?
Borsa İstanbul PP Alım-Satım Sistemi’ne iletilen emirlerin Borsa tarafından belirlenen işlem süreleri boyunca sürekli bir şekilde fiyat ve zaman önceliği kurallarına uygun olarak çeşitli işlem fiyatlarından eşleştirilmesi yöntemidir. Bu yöntemde emir sisteme iletildiği anda karşı taraftaki (örneğin alış emri giriliyorsa satış tarafı) emirler teker teker karşılaştırılmakta ve fiyat ve zaman önceliğine göre işleme dönüşmektedir. Sürekli işlem yöntemi, “Çok Fiyat Yöntemi” olarak da adlandırılmaktadır. Emirlerin işlem görme sıralamasında ilk önce fiyat, fiyatın aynı olması durumunda zaman önceliğine bakılmaktadır. a)Fiyat Önceliği Daha düşük fiyatlı satış emirlerinin, yüksek fiyatlı satış emirlerinden; daha yüksek fiyatlı alım emirlerinin, düşük fiyatlı alım emirlerinden önce işlem görmesini sağlayan öncelik kuralıdır. b)Zaman Önceliği Girilen emirlerde fiyat eşitliği olması halinde, Sistem'e zaman açısından daha önce kaydedilen emrin daha önce işlem görmesini sağlayan öncelik kuralıdır. Örnek: Alış Lot Alış Fiyatı Satış Fiyatı Satış Lot 40 2,24 2,25 150 100 2,23 2,26 20 15 2,23 2,27 70 200 2,22 2,27 80 50 2,21 Yukarıdaki tabloda görülen emirlerin bulunduğu bir pay işlem sırasına 115 lotluk 2,23 fiyatlı bir satış emri girildiğinde, sistem alış tarafındaki emirleri kontrol edecek, oradaki en iyi fiyatlı alış emrinden başlayarak (alış tarafında satış emrinin fiyat seviyesinden ve hatta daha yüksek fiyattan emir olduğu için) satış emrini alış emirleriyle eşleştirerek işlemleri gerçekleştirecektir. Alışta bekleyen 40 lotluk emirle işlem 2,24 TL fiyattan olacaktır. Burada dikkat edilmesi gereken nokta, satış emrinin 2,23 TL fiyattan verilmiş olmasına rağmen, sistemin işlemi 2,24’ten gerçekleştirmesidir. Sistem her zaman pasifte bekleyen en iyi fiyattan başlayarak işlem yaptırmaktadır. Daha sonra emrin kalan kısmı olan 75 lot ise 2,23 seviyesinde alışta bekleyen 100 lotluk emirle (15 lotluk 2,23 fiyatlı emre göre zaman önceliği olduğu için önceliklidir) işlem görecek ve emrin tamamı işlem görmüş olacaktır. İşlemler sonrası işlem sırasında bekleyen emirlerin durumu aşağıdaki şekilde olacaktır: Alış Lot Alış Fiyatı Satış Fiyatı Satış Lot 25 2,23 2,25 150 15 2,23 2,26 20 200 2,22 2,27 70 50 2,21 2,27 80
"Piyasa Yapıcılı Sürekli İşlem Yöntemi" ve "Kotasyon Emri" nedir?
-Sürekli işlem yöntemiyle işlem gören sermaye piyasası araçlarında atanmış bir üye tarafından bu amaçla tanımlanmış hesap veya hesaplar kullanılarak çift taraflı sürekli kotasyon (fiyat ve miktar) verilmek suretiyle o sermaye piyasası aracında likiditenin hedeflendiği bir faaliyettir. -Kotasyon emri: Piyasa yapıcı üye tarafından iletilen tek/çift taraflı (alış ve/veya satış emri şeklindeki) fiyat ve miktar bildirimidir.
Tek Fiyat İşlem Yöntemi nedir?
Bir sermaye piyasası aracı için Sisteme iletilen emirlerin Borsa tarafından belirlenen zaman dilimleri boyunca toplanarak gün içinde bir kere veya birden fazla kez tekrar edilmek suretiyle en çok işlem miktarını gerçekleştirecek şekilde ve öncelik kurallarına uygun olarak belirlenen tek bir işlem fiyatından eşleştirilmesi yöntemidir.
Kapanış Seansı ve Kapanış Fiyatı nedir?
Kapanış seansı, bu seansın başladığı ana kadar gerçekleşmemiş emirler ile bu bölümde girilen yeni emirlerin kapanış fiyatını belirlemeye yönelik olarak eşleştirildiği zaman dilimidir. Seans kapanış fiyatı, o seansta Borsa kaydına alınan en son fiyattır.
Kapanış Fiyatından İşlemler nedir?
Kapanış seansında belirlenmiş olan fiyat veya kapanış seansında gerçekleşen işlemin olmaması hâlinde son işlem fiyatı ile sınırlı olmak üzere Sisteme yeni emirlerin girilebileceği ve girilen yeni emirlerin Sistemde kapanış seansında işlem görmediği için bu aşamaya aktarılmış kapanış seansı/son işlem fiyatından beklemekte olan pasif emirlerle veya bu aşamada girilen emirlerle öncelik kuralları çerçevesinde karşılaşarak işlemlerin gerçekleştirileceği son aşamadır.
Seans nedir?
Borsa İstanbul’da bir menkul kıymetin ilgili olduğu piyasa ve pazarlarda, işlemlerin başlatıldığı an ile işlemlerin bitirildiği an arasında geçen süre seans olarak adlandırılır.
Pay Piyasası’nda uygulanan A, B, C ve D grubu sınıflandırmasının kriterleri nelerdir?
A, B, C ve D gruplarında yer alacak paylar, Borsada işlem gören şirketlerin farklı sıralarda işlem gören her bir payı için ayrı ayrı olmak üzere, 6 ayda bir yapılacak genel değerlendirme ile belirlenir. Payın işlem gördüğü pazar, piyasa, platform göz önüne alınarak Fiili Dolaşımdaki Payların (FDP) değerine göre de grupları belirlenir.
Fiili dolaşımdaki pay oranı ne demektir?
Fiili dolaşımdaki pay oranı, pay piyasalarında işlem gören payların halka açıklık oranlarını gösterir. MKK tarafından hesaplanarak ilan edilir.
Devre Kesici nedir?
Bir sermaye piyasası aracında işlemler seansın sürekli işlem bölümünde çok fiyat yöntemi ile yürütülürken belirli bir referans değer üzerinden hesaplanan fiyat değişiminin Borsa tarafından belirlenmiş olan eşik değerlere (oranlara) ulaşması veya aşması hâlinde ilgili sermaye piyasası aracının işlemleri geçici süre ile emir toplama aşamasına alınacaktır. İlgili sermaye piyasası aracında tek fiyat yöntemi kullanılarak fiyat belirlemesi yapılır. Tek fiyat yöntemine ilişkin süreçlerin tamamlanmasının ardından ilgili sermaye piyasası aracının işlemleri yeniden seansın sürekli işlem bölümüne alınır ve işlemlere çok fiyat yöntemi ile devam edilir.
Pay Piyasası’nda kullanılan emir türleri nelerdir?
PP’de emirler aşağıdaki emir tiplerinden biri kullanılarak verilebilir: Limit Fiyatlı Emirler (LFE) Piyasa Emirleri (Market Order) Piyasadan Limite Emirler (Market To Limit Order) Dengeleyici Emirler (Imbalance Order) Koşullu Emirler Kotasyon Emirleri Orta Nokta (Mid-Point) Emirleri Ağırlıklı Ortalama Fiyat (AOF) Emirleri Küsuratlı Emirler (Devreye alınma zamanı ayrıca duyurulacaktır.) 10. Açığa Satış Emirleri
Pay Piyasası bünyesinde bulunan pazarlar nelerdir?
Yıldız Pazar Ana Pazar Kolektif Yatırım Ürünleri ve Yapılandırılmış Ürünler Pazarı (KYÜYÜP) Gelişen İşletmeler Pazarı (GİP) Yakın İzleme Pazarı Nitelikli Yatırımcı İşlem Pazarı (NYİP) Piyasa Öncesi İşlem Platformu (PÖİP) Ayrıca; Toptan Alış Satış, Resmi Müzayede, Birincil Piyasa, Temerrüt ve Yeni Pay Alma Hakları için geçici olarak açılan pazarlar da PP’de yer almaktadır.
Lot ne demektir?
Lot olarak adlandırılan işlem birimi bir sermaye piyasası aracından, kendisi veya katları ile işlem yapılabilecek asgari miktarı veya değeri ifade eder. Tüm pay ve yeni pay alma hakkı işlemlerinde işlem birimi olarak “1,00 TL (nominal) = 1 adet = 1 lot” eşitliği uygulanır.
İşlem hacmi ne demektir?
Gerçekleşen her sözleşmedeki işlem miktarı ile işlem fiyatının çarpılması sonucu bulunan hacimdir. Tüm payların işlem hacimleri toplamı, PP’nin toplam işlem hacmini oluşturur.
İşlem miktarı ne demektir?
Bir piyasada, bir seansta ya da belli bir dönemde alınıp satılan (el değiştiren) menkul kıymet adedidir.
Ağırlıklı Ortalama Fiyat nedir?
İşlem gören sermaye piyasası aracının miktar ağırlıklı fiyatıdır. Hesaplanmasında sermaye piyasası aracının seans içinde işlem gördüğü değişik fiyatlardan ve miktarlardan gerçekleşen ve tescil edilen normal emir işlemleri dikkate alınır. Ağırlıklı ortalama fiyat, Sistem tarafından hesaplanır.
Baz fiyat ve fiyat adımı nedir, baz fiyat nasıl hesaplanır?
Bir sermaye piyasası aracı için baz fiyat, bir seans süresince o sermaye piyasası aracının işlem görebileceği üst ve alt fiyat sınırlarının belirlenmesine esas teşkil eden fiyattır.Bir önceki işlem gününün kapanış fiyatı, baz fiyat olarak belirlenmektedir. Fiyat adımı ise her sermaye piyasası aracının, fiyatı için bir defada gerçekleşebilecek en küçük fiyat değişimidir. http://borsaistanbul.com/urunler-ve-piyasalar/piyasalar/pay-piyasasi/fiyat-araligi

Baz fiyat ve fiyat adımı nedir, baz fiyat nasıl hesaplanır? tıklayınız.

PP'de emir iptali nasıl yapılır?
PP 'de işlem gören tüm menkul kıymetlerde emir iptali koşulsuz olarak serbesttir. Bu kapsamda emir iptali, açılış seansında olduğu gibi seansın sürekli müzayede bölümünde de koşulsuzdur. Emir iptali, PP'de işlem yapan yatırım kuruluşlarının sisteme erişim izni verdikleri tüm kullanıcılar tarafından yapılabilir. PP Alım Satım Sisteminde bekleyen normal ve özel alış-satış emirlerinin tek tek, emir bazında iptal edilmesi mümkündür. Emir tamamen iptal edilebileceği gibi miktarı da azaltılabilir. Emir iptal ücretlerine aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir.

Borsa Payları ve Diğer Ücretler için tıklayınız.

Fiyat adımı nedir?
Fiyat adımı, her pay fiyatı için bir defada gerçekleşebilecek en küçük fiyat değişimidir. Payların fiyat adımları, baz fiyatlarına göre belirlenir. Linkte yeralan tablolarda çeşitli baz fiyat aralıkları ve bu aralıkların her biri için, belirli seviyelerdeki baz fiyat artışına paralel olarak artan bir biçimde, fiyat adımları tanımlanmıştır. Emir girilirken bu fiyat adımlarına uyulması zorunludur. http://borsaistanbul.com/urunler-ve-piyasalar/piyasalar/pay-piyasasi/fiyat-araligi

Fiyat adımı nedir? tıklayınız.

Seans içinde fiyat marjı uygulaması nasıldır?
Baz fiyat yöntemine göre işlem gören her sermaye piyasası aracı için seans sırasında tek fiyat veya sürekli işlem yöntemine göre oluşan fiyatlar bu düzenlemede tanımlanan baz fiyattan; - Paylarda ve BYF’lerde ±%20'den, - Yeni pay alma haklarında ve ISKUR.E’de ±%50’den farklı olamaz. Varant ve sertifikalarda serbest marj geçerli olduğu için herhangi bir baz fiyat ve fiyat sınırı söz konusu değildir.
Referans Fiyat nedir?
Özsermaye hâlleri sonucunda ortaklık paylarının veya yeni pay alma haklarının ilgili Borsa düzenlemesi kapsamında belirtilen esaslara ve yöntemlere göre hesaplanan ancak payların veya yeni pay alma haklarının işlem görebileceği en üst ve en alt fiyat limitlerinin belirlenmesine esas teşkil etmeyen, fiyat tescili yapılıncaya kadar yatırımcılar tarafından referans değer olarak kullanılması amaçlanan fiyattır.
Yeni Pay Alma Hakkı (Rüçhan Hakkı Kuponu) ne demektir?
Payları Borsada işlem gören ortaklıkların, bedelli sermaye artırımlarına mevcut ortakların öncelikli olarak katılma hakkıdır. Ortaklıkların belirledikleri yeni pay alma hakkı (rüçhan hakkı) kullanma süresi içinde, söz konusu payların üzerindeki yeni pay alma haklarının alınıp satılabilmesi için işlem sırası açılır.
Resmi Müzayede nedir?
Mahkemelerin, icra dairelerinin ve diğer resmi dairelerin PP’de menkul kıymet satım işlemleri yaptırmaları için Borsa İstanbul’a yazılı olarak müracaat etmek zorunda oldukları işlemlere Resmi Müzayede denir. Resmi müzayede satışı için yapılacak yazılı başvuruda Borsa İstanbul Genel Müdürlüğü tarafından istenen bilgi ve belgelerin yanı sıra, satışı talep edilen kıymetlerin MKK nezdinde haczinin yapıldığını teyit eden bilgi ve belgelerin de yer alması esastır. Sadece PP’de işlem gören menkul kıymetler için Borsa İstanbul’da resmi müzayede işlemi yapılabilir. 1 Haziran 2011 tarihinden itibaren resmi müzayede satış işlemleri kıymetlerin bulunduğu yatırım kuruluşu aracılığı ile gerçekleştirilmektedir. Yatırım kuruluşunun faaliyette olmaması durumunda ise resmi müzayede satış işlemleri Borsa tarafından yürütülmektedir.
Piyasa Öncesi İşlem Platformu (PÖİP) nedir?
Piyasa Öncesi İşlem Platformu (PÖİP), SPK’nın 03/06/2011 tarihli ve 17/519 sayılı kararı gereği, Sermaye Piyasası Kanunu’nun 16. maddesinin ikinci fıkrasındaki hüküm çerçevesinde halka açık ortaklık statüsünde bulunan ancak payları Borsada işlem görmeyen ortaklıkların paylarının BİAŞ tarafından belirlenecek Platformda işlem görmesi için Kotasyon Yönergesi’nin 4. maddesinin birinci fıkrasının (v) bendine dayanılarak oluşturulmuştur. Platforma ilişkin ayrıntılı düzenleme Borsamızın 08/09/2015 tarihli ve 04.PRO.02 sayılı “Piyasa Öncesi İşlem Platformu Prosedürü”nde yer almaktadır.
Borsa Yatırım Fonu (BYF) nedir?
BYF; bir endekse dayalı olarak çıkarılan ve baz aldığı endeks kapsamındaki menkul kıymetlere endeksteki ağırlıkları oranında yatırım yapan fona denir. Örneğin, BIST 30 endeksine yatırım yapmak isteyen bir yatırımcı, endeksteki paylarını ayrı ayrı almak yerine BYF’ye yatırım yaparak söz konusu endekse yatırım yapma imkanı bulmakta ve endeksin getirisinden yararlanabilmektedir. BYF’ler, yetkili yatırım kuruluşları tarafından, yatırımcılardan toplanan nakit ile, baz alınan endeksteki menkul kıymetlerin satın alınmasıyla oluşturulan portföylerdir. BYF’ler, baz aldıkları endeksteki payları ya da diğer enstrümanların (altın, tahvil, döviz vb.) getirisini yansıtmakta ve riskini taşımaktadır. BYF’lerin temel özelliği, fon katılma belgelerinin payları gibi Borsa İstanbul’da işlem görebilmesidir. BYF paylarının, aynen paylar gibi, yatırım kuruluşları vasıtasıyla Borsa İstanbul Fon Pazarı’nda alınıp satılması mümkündür.
BYF’lerin avantajları nelerdir?
BYF’lerin avantajları; a) İşlem kolaylığı, b) Riskin dağıtılması, c) Düşük maliyet (portföy yönetim ücreti), d) Şeffaflık, e) Katılma belgesi karşılığı payların İstanbul Takas ve Saklama Bankası A.Ş.'de (Takasbank) saklanmasıdır
BYF’lerin riski var mıdır?
BYF'ler, takip ettikleri endeksin getirilerini yansıtmayı amaçlar. Bu nedenle, takip edilen endeks değer kaybederse fonun fiyatı da değer yitirebilir.
BYF'lerin alım-satımı nasıl yapılır?
Borsa’da işlem görmesi uygun görülen BYF katılma belgelerinin alım satımı Pay Piyasası (PP) bünyesindeki Fon Pazarı’nda (‘F’) özellik kodu ile yapılır. Alım satım işlemleri BYF’nin temel aldığı endeksi oluşturan kıymetlerin ait olduğu pazarın işlem saatleri içerisinde gerçekleştirilir. Lot büyüklüğü 1 adet katılım payı olarak belirlenmiştir. Borsa’da işlem görecek BYF’nin birim pay değeri, en az 1 TL olacak şekilde belirlenir. Fon işlemlerinin takası işlem gününü izleyen ikinci iş günü (T+2) gerçekleştirilir.
Varant nedir?
Elinde bulunduran kişiye, dayanak varlığı ya da göstergeyi önceden belirlenen bir fiyattan belirli bir tarihte veya belirli bir tarihe kadar alma veya satma hakkı veren ve bu hakkın kaydi teslimat ya da nakit uzlaşı ile kullanıldığı sermaye piyasası aracıdır. Varant satın alan yatırımcı ödediği bedel karşılığında bir dayanak varlığı değil, o dayanak varlığı alma ya da satma hakkını satın alır.
Varantlar yatırımcılara ne yarar sağlar?
Varantlar; a) Risk yönetimi için ideal bir araçtır, b) Alım ve satım varantı yoluyla, temel alınan sermaye piyasası aracının veya endeksin her iki yöndeki hareketine ilişkin pozisyon alma imkanı sağlar, c) Dayanak varlığın getirilerine düşük sermayeyle (kayıp miktarı, konulan bu sermayeyle sınırlı kalmak üzere) ve kaldıraç kullanarak (yatırdığımız paranın veya teminatın çok üstündeki bir hacimde pozisyon almanızı sağlayan uygulamadır) yatırım yapabilmeyi sağlar.
Pay senedi ile varant arasındaki başlıca farklar nelerdir?
Varantlar, yatırımcısına payların sağladığı “Kar Payı Hakkı, Yeni Pay Alma Hakkı (Rüçhan Hakkı), Tasfiye Bakiyesine Katılma Hakkı, Şirket Yönetimine Katılma Hakkı, Oy Hakkı ve Bilgi Alma Hakkı” gibi hakları sağlamazlar. Varant satın alan yatırımcı payı almış olmaz, payı alma ya da satma hakkını elde etmiş olur.
Varant yatırımının riski var mıdır?
Gerekli koşulları sağlayan Banka ve Yatırım Kuruluşları tarafından varant çıkartılabilir. Yatırımcıların kaybı, varantı almak için ödedikleri prim değeri ile sınırlıdır. Yatırımcılar, varant yatırımında önemli oranda kar edebilecekleri gibi yatırdıkları paranın tamamını da kaybedebilirler. Bu nedenle, varantlara yatırım yapmadan önce varantlara ilişkin temel bilgiler öğrenilmelidir. Bazı temel bilgiler şu şekilde sıralanabilir: a) Varantlar belirli bir vadeye sahiptirler. Varanta kısa ve orta vade beklentisiyle yatırım yapılır. Varant yatırımcısının üç seçeneği vardır: Varantın süresinin sona ermesini bekleyebilir, varantı satabilir veya söz konusu varant Amerikan tipi ise vadesi gelmeden de işleme koyup kullanabilir. b) Kaldıraç etkisi nedeniyle varant alım işlemi yapmanın piyasada lehte çalışabileceği gibi aleyhte de çalışabileceği ve bu anlamda kaldıraç etkisinin yüksek kazançlar sağlayabileceği gibi zararlara da yol açabileceği ihtimali gözönünde bulundurulmalıdır. c) Piyasada oluşacak fiyat hareketleri sonucunda yatırılan paranın tümü kaybedilebilir. Ancak risk varanta ödenen bedel ve ek olarak ödenen komisyon ve diğer ücretler ile sınırlıdır. d) Varant alım satımına ilişkin olarak yapılacak teknik ve temel analizlerin kişiden kişiye farklılık arz edebileceği ve bu analizlerde yapılan öngörülerin gerçekleşmeme olasılığının bulunduğu dikkate alınmalıdır.
Varantlar nasıl işlem görür?
Varant işlemleri, sürekli işlem yöntemiyle ve piyasa yapıcılı olarak gerçekleştirilir. Bu yöntemde her bir varantta görevli olan bir piyasa yapıcı üye sürekli olarak alış satış kotasyonu verir ve üyeler (piyasa yapıcı üye de dâhil olmak üzere) söz konusu varant için alış-satış emirlerini iletir. Verilen alış satış emirleri fiyat ve zaman önceliği kurallarına göre Sisteme kabul edilir ve karşı taraftaki uygun fiyatlı alış satış emirleriyle veya kotasyon emirleriyle eşleşerek işleme dönüşür.
Varant fiyatını hangi faktörler etkiler?
Varantın fiyatını; dayanak varlığın karlılığına ilişkin beklentilerin değişmesi, Merkez Bankası'nın faiz politikasını değiştirmesi, temettü beklentilerindeki değişmeler, sermaye artırımı açıklamaları ve bunun yanı sıra; a) Dayanak varlığın fiyatı, b) İşleme koyma fiyatı, c) Vadeye kalan gün sayısı, d) Dayanak varlığın ileriye dönük fiyat oynaklığı, e) Piyasa faiz oranı kullanım fiyatı, f) Temettü (kar payı) etkiler. Vadeye kalan gün sayısı arttıkça varantın zaman değeri artar. Varantın içsel değeri veya zaman değeri artar ise varantın fiyatı artar
Sertifika nedir?
Yatırımcısına önceden belirlenmiş koşulların oluşması durumunda alacak hakkı veren sermaye piyasası aracı niteliğindeki yapılandırılmış finansal ürünlerdir. Sertifikalar, varant benzeri bir finansal üründür. Tıpkı varantlar gibi ihraççıyı yatırımcıya karşı mali yükümlülük altına sokan finansal araçlardır. Sertifika ihracı dolayısıyla elde edilen fonlar ihraççının şahsi mali sorumluluğu altındadır. Bu nedenle ihraççının mali durumu, ödeme kabiliyeti, kredibilitesi gibi faktörlerin yatırım sırasında göz önünde bulundurulması önem arz etmektedir. Sertifikalar, varantlar ile hemen hemen aynı kurallarla işlem görmektedir. Ancak bazı işlem kuralları sertifika türlerine göre farklılaşabilmektedir. Yatırımcıların sertifika işlemlerinde bu hususlara özellikle dikkat etmeleri gerekmektedir.
Sertifika ile ilgili temel kavramlar nelerdir ?
Artık Değer Sertifikaların nakavt olması durumunda ve sirkülerde belirtilmesi kaydıyla, ihraççı tarafından hesaplanan ve yatırımcılara ödenecek tutarı ifade eder. Bu tutarın ödenmesi her ihraçta söz konusu olmayabilir. Bariyer Bazı sertifika türlerinin nakavt özelliği nedeniyle ihraççı tarafından dayanak varlık veya dayanak gösterge için belirlenmiş olan fiyat veya değer seviyesidir. Dayanak varlığın fiyatının veya gösterge değerinin, sertifikanın vadesi süresinde bu seviyeye ulaşması veya bu seviyeyi aşması durumunda ilgili sertifika geçersiz olur. Dönüşüm Oranı Bir adet sertifikanın kaç adet dayanak varlığa denk geldiğini gösteren oranı ifade eder. Nakavt Bazı sertifika türlerinde dayanak varlığın fiyatının veya gösterge değerinin ihraççı tarafından önceden belirlenmiş olan seviyeye (bariyer) ulaşması veya aşması halinde sertifikanın değerini yitirip geçersiz olma durumudur.
Sertifikaların nakavt olması nedir?
İçinde nakavt özelliği olan sertifikalarda, dayanak varlığın veya göstergenin ihraççı tarafından önceden ilan edilen nakavt seviyesine ulaşması veya bu seviyeyi aşması hâlinde, söz konusu sermaye piyasası aracı geçersiz olur ve herhangi bir ilave prosedüre tabi olmaksızın otomatik olarak Borsa kotundan çıkartılır.
Sahipliğe Dayalı Kira Sertifikalarının özellikleri nelerdir?
Sahipliğe dayalı kira sertifikaları, Borsa Yönetim Kurulunun 18/05/2016 tarih ve 17 sayılı kararı uyarınca ilgili Kurul Tebliği’nde yer alan düzenlemeler dâhilinde Pay Piyasası’nda işlem görebilir. Pay Piyasası’nda işlem görmesi uygun görülen sahipliğe dayalı kira sertifikaları halka arz yoluyla ihraç ediliyor ise KYÜYÜP’te, nitelikli yatırımcılara ihraç ediliyor ise NYİP’te “S” özellik kodu ile işlem görür. SPK kaydına alınan sahipliğe dayalı kira sertifikalarının Borsa kotuna alınması ve Borsamız bünyesindeki KYÜYÜP altında işlem görmesine ilişkin esaslar aşağıdaki bağlantıda yer alan Pay Piyasası Prosedürü dosyasında ve eklerinde yer almaktadır. Pay Piyasası Prosedürü

Sahipliğe Dayalı Kira Sertifikalarının özellikleri nelerdir?tıklayınız.

Gayrimenkul Sertifikalarının özellikleri nelerdir?
Borsada işlem görmesi uygun görülen gayrimenkul sertifikaları, Pay Piyasası bünyesinde KYÜYÜP’te, nitelikli yatırımcıya ihraç edilmesi durumunda ise NYİP’te “G” özellik kodu ile işlem görür. Gayrimenkul sertifikaları ihraçcının yatırımcıya karşı sorumluluk altında olduğu finansal araçlardır. Bu nedenle ihraçcının mali durumu, kredibilitesi, projenin fizibilitesi gibi faktörlerin analizi büyük önem taşımaktadır. SPK kaydına alınan gayrimenkul sertifikalarının Borsa kotuna alınması ve Borsamız bünyesindeki KYÜYÜP altında işlem görmesine ilişkin esaslar aşağıdaki bağlantıda yer alan Pay Piyasası Prosedürü dosyasında ve eklerinde yer almaktadır. Pay Piyasası Prosedürü

Gayrimenkul Sertifikalarının özellikleri nelerdir?tıklayınız.

Gayrimenkul yatırım fonlarının ve girişim sermayesi yatırım fonlarının katılma paylarının özellikleri nelerdir?
Girişim sermayesi yatırım fonu ve gayrimenkul yatırım fonu katılma payları fon izahnamesinde veya ihraç belgesinde hüküm bulunması kaydıyla, Sermaye Piyasası Kurulu tarafından izahnamenin veya ihraç belgesinin onaylanmasını takiben fon kurucusu tarafından yapılacak başvuru üzerine Borsa kotuna alınarak Borsamız Pay Piyasasında işlem görebilir. Borsa kotuna alınan ve Pay Piyasasında işlem görmesi uygun görülen fon katılma paylarından halka arz edilenler Kolektif Yatırım Ürünleri ve Yapılandırılmış Ürünler Pazarı’nda (KYÜYÜP), nitelikli yatırımcılara ihraç edilenler ise Nitelikli Yatırımcı İşlem Pazarı’nda (NYİP) işlem görebilir. NYİP’de yalnızca nitelikli yatırımcılar işlem yapabilir. NYİP’de işlem gören fonlarda; alım veya satım emrini Borsa Sistemi’ne iletmek üzere alan üye söz konusu emri Borsa’ya iletmeden önce emri veren müşterisinin nitelikli yatırımcı olduğunu tespit/teyit etmekle yükümlüdür. Aksi takdirde mevzuata aykırı olarak gerçekleştirilen işlemlerden kaynaklanan hukuki ve maddi sorumluluk ilgili üyeye ait olacaktır. NYİP’te fon katılma payları sürekli işlem yöntemi ile işlem görürler. YÜFP’de ise fon katılma payları için sürekli işlem yöntemi (seansın açılış ve kapanış bölümlerine dahil edilir) uygulanır. YÜFP’de kurucunun ve/veya portföy yönetim şirketinin talebine bağlı olarak piyasa yapıcılık veya likidite sağlayıcılık faaliyeti yürütülebilir. Fon katılma paylarının işlem birimi lottur. 1 adet fon katılım payı = 1 lot eşitliği uygulanır. Fon katılma payları Borsa’da işlem görmeye başlamadan önce kurucu ve/veya ilgili portföy yönetim şirketi tarafından belirlenen ve KAP’ta duyurulan son fon pay birim değeri Borsa’da ilk işlem gününde baz fiyat olarak alınır. Sonraki günlerde baz fiyat piyasada geçerli olan yöntem ile belirlenir.Fon katılma paylarında fiyat marjı %20 olarak uygulanır. http://www.borsaistanbul.com/urunler-ve-piyasalar/urunler/gayrimenkul-yatirim-fonu-ve-girisim-sermayesi-yatirim-fonu-katilma-paylari

Gayrimenkul yatırım fonlarının ve girişim sermayesi yatırım fonlarının katılma paylarının özellikleri nelerdir?tıklayınız.