BIST Artanlar BNTAS.E 5,58 % 15,29 KRONT.E 10,9 % 11,45 DARDL.E 1,43 % 9,16 OZGYO.E 1,81 % 7,74 TACTR.E 2,73 % 5,00 Azalanlar MNDRS.E 0,73 % -17,05 HALKB.E 10,34 % -14,26 ROYAL.E 1,03 % -10,43 AVGYO.E 2,99 % -6,56 SANFM.E 1,64 % -6,29 VIOP En Çok Değişen O_USDTRYKE0317C3800 % 700,00 O_USDTRYKE0317C3700 % 218,18 O_PETKME1217P5.25 % -100,00 O_PETKME1217P5.25 % -100,00 O_PETKME1217P5.25 % -100,00 En Çok Pozisyon Olan F_XU0300417 384.815 F_USDTRY0417 312.672 F_KRDMD0417 106.497 F_USDTRY1217 46.692 F_USDTRY0317 43.776

OPSİYONLARDA FİYATLAMA


Opsiyonlarda Fiyatlama
Opsiyon fiyatı içsel değer ve zaman değeri olmak üzere iki bileşenden oluşur:
Opsiyon Fiyatı = İçsel Değer + Zaman Değeri
İçsel değer, dayanak varlığın spot piyasa fiyatı ile opsiyonun kullanım fiyatı arasındaki farka eşittir. Zaman değeri ise aslında opsiyonu alan kişinin dayanak varlığın (payın) fiyatındaki belirsizlik için belirlediği fiyattır. Dayanak varlık spot piyasa fiyatı 10 TL olan pay üzerine yazılı 9,5 TL kullanım fiyatlı bir opsiyon sözleşmesine yatırımcının 0,8 TL prim ödediği varsayımı altında, 0,8 TL’lik primin 0,5 TL’lik (10-9,5) kısmı opsiyonun içsel değeri, geri kalan 0,3 TL’lik kısmı ise opsiyonun zaman değeridir.
Opsiyon fiyatlama, opsiyonun türüne, tipine, kullanılan modele göre farklılık göstermektedir.

Opsiyon Fiyatına Etki Eden Faktörler

Dayanak Varlığın Fiyatı 
Dayanak varlığın fiyatı ile alım opsiyonunun fiyatı arasında pozitif, satım opsiyonu fiyatı arasında negatif yönlü bir ilişki bulunmaktadır. Dayanak varlığın fiyatı yükseldikçe (S-K değeri büyüyeceğinden) alım opsiyonunun fiyatı artarken, satım opsiyonunun fiyatı (S-K değeri küçüleceğinden) azalmaktadır.

Kullanım Fiyatı
Opsiyonun kullanım fiyatı ile alım opsiyonunun fiyatı arasında negatif, satım opsiyonunun fiyatı arasında pozitif yönlü bir ilişki bulunmaktadır. Kullanım fiyatı yükseldikçe alım opsiyonlarında dayanak varlığı daha yüksek bir fiyattan alma söz konusu olduğundan alım opsiyonunun değeri azalırken, satım opsiyonunda dayanak varlığı daha yüksek bir fiyattan satma söz konusu olduğundan satım opsiyonunun değeri artmaktadır.

Vadeye Kalan Gün Sayısı
Amerikan opsiyonlar için vadeye kalan gün sayısı ile hem alım hem de satım opsiyonu arasında pozitif yönlü bir ilişki vardır. Vadeye kalan gün sayısı arttıkça hem alım hem de satım opsiyonlarının fiyatı artmaktadır. Bir Amerikan opsiyon vade sonuna ne kadar yakınsa değeri de o kadar azalacaktır. Avrupa opsiyonlar için vadenin opsiyon fiyatına etkisi farklı sözleşmeler için farklı yönde olabilmektedir.

Volatilite (Oynaklık)
Dayanak varlığın volatilitesi ile hem alım hem de satım opsiyonunun değeri arasında pozitif yönlü bir ilişki vardır. Dayanak varlığın volatilitesi arttıkça hem alım hem de satım opsiyonlarının değeri artmaktadır.

Piyasa Faiz Oranı
Faiz oranı ile alım opsiyonunun değeri arasında pozitif, satım opsiyonunun değeri arasında ise negatif yönlü bir ilişki bulunmaktadır. Faiz oranı yükseldikçe alım opsiyonlarının değeri artarken, satım opsiyonlarının değeri azalmaktadır. 

Temettü (Kâr Payı)  
Dayanak varlığın ait olduğu şirketin ödediği temettü ile alım opsiyonunun fiyatı arasında negatif, satım opsiyonunun fiyatı arasında ise pozitif yönlü bir ilişki bulunmaktadır. Vadeye kadarki dönemde ödenecek temettü arttıkça alım opsiyonunun değeri azalırken, satım opsiyonunun değeri artmaktadır.

Opsiyonun Fiyatını Etkileyen Faktörler

 

Alım Opsiyonu Fiyatı
Amerikan

Satım Opsiyonu Fiyatı
Amerikan

Alım Opsiyonu Fiyatı
Avrupa

Satım Opsiyonu Fiyatı
Avrupa

Dayanak varlığın fiyatı

 +

 -

 +  -
Kullanım fiyatı  -  +  - +
Vadeye kalan gün sayısı
 +  + ?
?
Volatilite 
 +  +  +  +
Piyasa faiz oranı
 +  -  +  -
 Temettü  -  +  - +