BIST Artanlar KRTEK.E 0,54 % 20,00 EGPRO.E 9,61 % 11,87 AVTUR.E 7,07 % 7,94 LUKSK.E 5,68 % 6,57 PRZMA.E 2,87 % 6,30 Azalanlar OSMEN.E 2,54 % -13,31 MEMSA.E 0,18 % -10,00 YONGA.E 305 % -8,41 EKIZ.E 0,37 % -7,50 KPHOL.E 0,53 % -7,02 VIOP En Çok Değişen O_EREGLE0217P6.00S0 % 600,00 O_TTKOME0217P5.75S0 % 150,00 O_SAHOLE0217P10.50S0 % 133,33 O_XU030XME0217P105.000S0 % 100,00 O_XU030XME0417P90.000S0 % 100,00 En Çok Pozisyon Olan F_XU0300217S0 245.136 F_XU0300417S0 198.795 F_TRYUSD0217S0 173.203 F_KRDMD0217S0 144.308 F_TRYUSD0417S0 127.971

KULLANIM FİYATLARI

 

Opsiyon sözleşmelerinde kullanım fiyatları alım opsiyonları için alma hakkının geçerli olduğu fiyatları, satım opsiyonları için ise satma hakkının geçerli olduğu fiyatları göstermektedir.  

Örnek 1: 
O_AKBNKE0414C8.00S0 sözleşmesi, kullanım fiyatı 8 TL olan bir alım (call) opsiyonunu göstermektedir. Avrupa tipi olan bu opsiyon sözleşmesi, uzun pozisyon taşıyan yatırımcılara vade sonu olan 30 Nisan 2014 tarihinde 8 TL fiyatla 100 adet Akbank payını alma hakkı verir.

Opsiyon sözleşmesi; spot fiyat 8 TL’nin üzerinde iken karda, 8 TL seviyesinde iken başabaşta ve 8 TL’nin altındayken ise zarardadır.  


Örnek 2: 
O_AKBNKE0414P10.00S0 sözleşmesi, kullanım fiyatı 10 TL olan bir satım (put) opsiyonunu göstermektedir. Avrupa tipi olan bu opsiyon sözleşmesi, uzun pozisyon taşıyan yatırımcılara vade sonu olan 30 Nisan 2014 tarihinde 10 TL fiyatla 100 adet Akbank payını satma hakkı verir.

Opsiyon sözleşmesi; spot fiyat 10 TL’nin altında iken karda, 10 TL seviyesinde iken başabaşta ve 10 TL’nin üzerindeyken ise zarardadır.


Kullanım Fiyat Adımı

İşleme açılacak pay opsiyon sözleşmelerinde kullanım fiyat adımı, dayanak varlığın fiyatına göre aşağıdaki şekilde belirlenecek olup, virgülden sonra iki basamak kullanılır.

 

Opsiyon Sözleşmesi Kullanım Fiyatı Aralığı (TL)  Kullanım Fiyatı Adımı (TL) 
 0,01 – 1,00  0,05
 1,00 – 2,50  0,10
 2,50 – 10,00  0,25
 10,00 – 25,00  0,50
 25,00 – 50,00  1,00
 50,00 – 100,00  2,50
 100,00 – 250,00  5,00
 250,00 – 500,00  10,00
 500,00 – 1.000,00  25,00
 1.000,00 ve üzeri  50,00
Pay endeks opsiyon sözleşmelerinde ise kullanım fiyat adımı 2 olarak belirlenmiştir. (2000 Endeks puanı)
Mini pay endeks opsiyon sözleşmelerinde ise kullanım fiyat adımı 5 olarak belirlenmiştir. (5000 Endeks puanı)

Kullanım Fiyatı Değişim Limiti
Dayanak varlıktaki fiyat değişim limitine bağlı olarak, pay opsiyon sözleşmelerinde her gün %20 limit dahilindeki kullanım fiyatlı sözleşmeler sisteme tanımlanır. 


İşleme Açılacak Kullanım Fiyatı Üst Limiti 
Dayanak varlığın Kapanış Fiyatı x 1,20  

İşleme Açılacak Kullanım Fiyatı Alt Limiti 
Dayanak varlığın Kapanış Fiyatı x 0,80


Sisteme sözleşme tanımlanması her gün sonunda yapılmakta ve tanımlanmış sözleşmeler bir sonraki işlem gününde işlem sistemine yüklenmektedir. Yeni sözleşme tanımlanmasında dayanak varlığın spot piyasadaki kapanış fiyatı kullanılmakta ve yukarıda belirtildiği üzere, her vade için bu fiyatın %20 altı ve üstünde, kullanım fiyatı aralığına denk gelen kullanım fiyat adımları esas alınarak tüm kullanım fiyatları sisteme tanımlanmaktadır.


Örnek: 
O_TCELLE sözleşme tipinde kullanım fiyatı değişim limiti %20 olarak tanımlıdır. 
Dayanak varlığın önceki seans ağırlıklı ortalama fiyatı 10 TL’dir. 
İşleme açılacak kullanım fiyatlarının üst limiti = 10 x 1,20 = 12 
İşleme açılacak kullanım fiyatlarının alt limiti = 10 x 0,80 = 8 

Bu durumda, gün içinde işleme açılabilecek en düşük kullanım fiyatlı sözleşmeler
• O_ TCELLE0414C8.00S0 ve O_ TCELLE0414P8.00S0 iken, en yüksek kullanım fiyatlı sözleşmeler
• O_ TCELLE0414C12.00S0 ve O_ TCELLE0414P12.00S0 olacaktır.

Pay endeks ve mini pay endeks opsiyon sözleşmelerinde ise her gün %10 limit dahilindeki kullanım fiyatlı sözleşmeler sisteme tanımlanır.


İşleme Açılacak Kullanım Fiyatları
Pay opsiyonlarında, bir dayanak varlığa bağlı sözleşmeler işleme açılırken sisteme tanımlanan sözleşmelerden dayanak varlığın kapanış fiyatına en yakın kullanım fiyatlı sözleşme “başabaşta” sayılarak alım ve satım opsiyonlarının her biri için bir “karda” ve üçü zararda” olmak üzere en az beş kullanım fiyatından sözleşme sırası işleme açılır.

Örnek 1:
Spot piyasa fiyatı 2,50 TL olan bir dayanak varlığın (örneğin EREGLE) başabaşta sözleşmenin kullanım fiyatı 2,50 TL olmak üzere aşağıdaki alım ve satım sözleşmeleri işleme açılır.

O_EREGLE0414C2.40S0 O_EREGLE0414P2.20S0
O_EREGLE0414C2.50S0 O_EREGLE0414P2.30S0 
O_EREGLE0414C2.75S0 O_EREGLE0414P2.40S0
O_EREGLE0414C3.00S0 O_EREGLE0414P2.50S0 
O_EREGLE0414C3.25S0 O_EREGLE0414P2.75S0


Örnek 2:
Spot piyasa fiyatı 200 TL olan bir dayanak varlığın başabaşta sözleşmesinin kullanım fiyatı 200,00 TL olmak üzere aşağıdaki alım ve satım sözleşmeleri işleme açılır.

O_TCELLE0414C195.00S0 O_TCELLE0414P185.00S0
O_TCELLE0414C200.00S0 O_TCELLE0414P190.00S0
O_TCELLE0414C205.00S0 O_TCELLE0414P195.00S0
O_TCELLE0414C210.00S0 O_TCELLE0414P200.00S0
O_TCELLE0414C215.00S0 O_TCELLE0414P205.00S0



Sistemdeki mevcut kullanım fiyatından sözleşmelerin yanı sıra, dayanak varlığın spot piyasa fiyatındaki hareketine bağlı olarak yeni kullanım fiyatlarından karda, başabaşta veya zararda sözleşmeler de işleme açılabilir (Örnek 1’de spot fiyatın 2,50 TL’den 2,30 TL’ye gerilemesi durumunda başabaşta sözleşme 2,30 olur, 2,20 ve 2,30 kullanım fiyatlı sözleşmeler işleme açılır). Ancak, fiyat hareketlerine bağlı olarak çok sayıda sözleşmenin işleme açık bulunması halinde, belirli bir sayının üstündeki sözleşme sıraları, açık emir ve pozisyon bulunmaması halinde gün sonunda geçici olarak durdurulabilir ve daha sonraki fiyat hareketlerine bağlı olarak tekrar işleme açılabilir. 

Pay endeks ve mini pay endeks opsiyon sözleşmelerinde ise dayanak varlık olan endekslerin bir önceki işlem gününde spot piyasada son seansta oluşan kapanış değeri baz alınarak hesaplanan ±%10’luk limit içerisindeki kullanım fiyat seviyeleri için işlem sisteminde sözleşmeler oluşturulur. Bu sözleşmelerden ikisi “karda”, biri “başabaşta” ve dördü “zararda” olmak üzere en az yedi farklı kullanım fiyatı seviyesinden sözleşmeler işleme açılır. Gün içerisinde dayanak varlık değerinde meydana gelen değişimlere göre yeni kullanım fiyatlı sözleşmeler işlem sisteminde otomatik olarak işleme açılır. İşlem sisteminde açık pozisyon veya emir bulunan sözleşme sıraları ±%10’luk limitlerin dışında kalsalar bile işleme açık olmaya devam ederler. İşlem sisteminde işleme kapalı olarak tanımlı olan sözleşmeler, işlem yapmak isteyen üyelerin talebi halinde işleme açılabilir.

DolarTL Opsiyon Sözleşmeleri

Ocak 2016’ya kadar olan vade aylarında;

Kullanım fiyat adımı,

- alım opsiyonları için 50 Türk Lirası’na karşılık gelir. (Örnek: 2000, 2050, 2100, vb.)

- satım opsiyonları için 25 Türk Lirası’na karşılık gelir. (Örnek: 2000, 2025, 2050, vb.)

Dayanak varlık olan yabancı para birimi için TCMB’nin gösterge niteliğindeki satış kurunun 1.000 ile çarpılmasıyla elde edilen değer baz alınarak hesaplanan  ±%10’luk limit içerisindeki kullanım fiyat seviyeleri için işlem sisteminde sözleşmeler oluşturulur. Bu limit, dayanak varlığın fiyat limitlerine paralel olarak Yönetim Kurulu tarafından değiştirilebilir. Alım ve satım opsiyon sözleşmelerinin her biri için biri “başabaşta” ve ikisi “zararda” olmak üzere üç farklı kullanım fiyatı seviyesinden sözleşmeler işleme açılır. İşlem sisteminde açık pozisyon veya emir bulunan sözleşme sıraları ±%10’luk limitlerin dışında kalsalar bile işleme açık olmaya devam ederler. İşlem sisteminde işleme kapalı olarak tanımlı olan sözleşmeler, işlem yapmak isteyen üyelerin talebi halinde işleme açılabilir.

Ocak 2016 vade ayı dahil sonraki vade aylarında;


Kullanım fiyat adımı,

- alım opsiyonları için 50 Türk Lirası’na karşılık gelir. (Örnek: 2000, 2050, 2100, vb.)

- satım opsiyonları için 25 Türk Lirası’na karşılık gelir. (Örnek: 2000, 2025, 2050, vb.)

Dayanak varlık olan yabancı para birimi için TCMB’nin gösterge niteliğindeki alış ve satış kurlarının ortalamasının 1.000 ile çarpılmasıyla elde edilen değer baz alınarak hesaplanan  ±%10’luk limit içerisindeki kullanım fiyat seviyeleri için işlem sisteminde sözleşmeler oluşturulur. Bu limit, dayanak varlığın fiyat limitlerine paralel olarak Yönetim Kurulu tarafından değiştirilebilir. Alım ve satım opsiyon sözleşmelerinin her biri için biri “karda”, biri “başabaşta” ve ikisi “zararda” olmak üzere dört farklı kullanım fiyatı seviyesinden sözleşmeler işleme açılır. İşlem sisteminde açık pozisyon veya emir bulunan sözleşme sıraları ±%10’luk limitlerin dışında kalsalar bile işleme açık olmaya devam ederler. İşlem sisteminde işleme kapalı olarak tanımlı olan sözleşmeler, işlem yapmak isteyen üyelerin talebi halinde işleme açılabilir.